PANDAS

PANDAS

→ Streptokok enfeksiyonu ile ilişkili çocukluk çağı otoimmün nöropsikiyatrik bozukluklarıdır.

PANDAS, özellikle Grup A beta-hemolitik streptokok (GAS) enfeksiyonu sonrası ortaya çıkan:

• Ani başlangıçlı OKB (obsesif kompulsif bozukluk)

• Tik bozuklukları

ile karakterize bir tablodur.

Patogenez 

• Streptokok enfeksiyonu → immün yanıt

• Oluşan antikorlar → bazal gangliyonlara çapraz reaksiyon (molecular mimicry)

• Sonuç:

  • Dopaminerjik disfonksiyon

  • Nöropsikiyatrik semptomlar

Bu mekanizma Sydenham koresi ile benzerlik gösterir.

TANISAL KRİTERLER (Klasik PANDAS kriterleri)

1. Prepubertal başlangıç (genellikle 3–12 yaş)

2. OKB ve/veya tik bozukluğu varlığı

3. Ani başlangıç ve alevlenmeler (episodik seyir)

4. Streptokok enfeksiyonu ile zamansal ilişki

   • Boğaz kültürü (+)

   • ASO / Anti-DNase B yüksekliği

5. Nörolojik bulgular

• Koreiform hareketler

• Motor hiperaktivite

KLİNİK ÖZELLİKLER

Ana semptomlar:

• Ani başlayan OKB (özellikle kontaminasyon obsesyonları)

• Motor ve vokal tikler

Eşlik eden bulgular:

• Anksiyete, panik atak

• Duygusal labilite

• Uyku bozukluğu

• Enürezis

• Okul performansında ani düşüş

• İrritabilite

“Çocuk bir gecede değişmiş gibi olur” (dramatic onset)

TANI

PANDAS bir klinik tanıdır, spesifik bir test yoktur.

Destekleyici testler:

• Boğaz kültürü (GAS)

• ASO titresi

• Anti-DNase B

• MRI (genelde normal), EEG (non-spesifik)