🔬 Hastalık ÖzetiÇocuk Nöroloji

PANDAS

🗓 Fri Mar 20

ℹ️ Streptokok enfeksiyonu ile ilişkili çocukluk çağı otoimmün nöropsikiyatrik bozukluklarıdır.

PANDAS, özellikle Grup A beta-hemolitik streptokok (GAS) enfeksiyonu sonrası ortaya çıkan:

Ani başlangıçlı OKB (obsesif kompulsif bozukluk)
Tik bozuklukları

ile karakterize bir tablodur.

Patogenez;

Streptokok enfeksiyonu → immün yanıt
Oluşan antikorlar → bazal gangliyonlara çapraz reaksiyon (molecular mimicry)
Sonuç:

Dopaminerjik disfonksiyon
Nöropsikiyatrik semptomlar

⛔ Bu mekanizma Sydenham koresi ile benzerlik gösterir.

TANISAL KRİTERLER

Prepubertal başlangıç (genellikle 3–12 yaş)
OKB ve/veya tik bozukluğu varlığı
Ani başlangıç ve alevlenmeler (episodik seyir)
Streptokok enfeksiyonu ile zamansal ilişki

Boğaz kültürü (+)
ASO / Anti-DNase B yüksekliği

Nörolojik bulgular

Koreiform hareketler
Motor hiperaktivite

KLİNİK ÖZELLİKLER

Ana semptomlar:

Ani başlayan OKB (özellikle kontaminasyon obsesyonları)
Motor ve vokal tikler

Eşlik eden bulgular:

Anksiyete, panik atak
Duygusal labilite
Uyku bozukluğu
Enürezis
Okul performansında ani düşüş
İrritabilite

⛔ “Çocuk bir gecede değişmiş gibi olur” (dramatic onset)

TANI

PANDAS bir klinik tanıdır, spesifik bir test yoktur.

Destekleyici testler:

Boğaz kültürü (GAS)
ASO titresi
Anti-DNase B
MRI (genelde normal), EEG (non-spesifik)

📚 Kaynakça

1.Swedo SE, Leonard HL, Garvey M, et al. Pediatric autoimmune neuropsychiatric disorders associated with streptococcal infections: clinical description. Am J Psychiatry. 1998.

2.UpToDate. PANS and PANDAS. Waltham, MA: UpToDate Inc. Accessed 2026.

3.Nelson Textbook of Pediatrics, 21st ed. Elsevier.