LAP (Lenfadenopati) Özellikleri: Enfeksiyon vs Malignite

MOBİLİTE

Enfeksiyon lehine:

• Mobil, serbestçe hareket eden LAP
• Çevre dokuya yapışık değil
• Parmakla kolayca yer değiştirir

Malignite lehine:

• Fikse, immobil LAP
• Çevre doku veya cilde yapışık
• "Matted" görünüm → birden fazla nodun birbirine yapışması da malignite düşündürür

AĞRI / HASSASIYET

Enfeksiyon lehine:

• Ağrılı, hassas LAP
• Palpasyonda belirgin hassasiyet
• Inflamatuar süreçte kapsül gerilimi ağrıya yol açar

Malignite lehine:

• Genellikle ağrısız LAP
• Hastanın fark etmeden büyüyen, "sessiz" kitleler
• ⚠️ İstisna: Hodgkin lenfomada alkol alımı sonrası ağrı klasik bulgudur

KΙVAM / KONSİSTANS (Sertlik)

Enfeksiyon lehine:

• Yumuşak veya orta sertlikte
• Flüktuasyon → apse formasyonu, bakteriyel enfeksiyon

Malignite lehine:

• Sert, taş gibi ("rock-hard") kıvam → özellikle metastatik malignite
• Lastik kıvamı ("rubbery") → klasik olarak Hodgkin lenfoma
• ⚠️ Kıvam kural değil, yardımcı kriterdir

BOYUT

Enfeksiyon lehine:

• Genellikle < 2-3 cm
• Reaktif LAP çoğunlukla 1-2 cm civarında

Malignite lehine:

• 2-3 cm ve büyümeye devam eden LAP şüphe uyandırır

• Supraklaviküler LAP → herhangi bir boyutta patolojik kabul edilir
• Aksiller/inguinal LAP için eşik daha yüksek tutulur (reaktif olabilir)

LOKALİZASYON

Enfeksiyon lehine:

• Lokalize, drene ettiği bölgeyle uyumlu LAP
• Örn: Servikal LAP + tonsillit, inguinal LAP + alt ekstremite enfeksiyonu

Malignite lehine:

• Supraklaviküler LAP → her zaman patolojik, mutlaka araştır
  • Sağ supraklaviküler: akciğer, özofagus
  • Sol supraklaviküler (Virchow): GIS malignitesi
• Mediastinal, retroperitoneal LAP
• Jeneralize LAP → lenfoma, lösemi, EBV (EBV enfeksiyon da yapabilir ama malignitede de görülür)

SINIRLAR

Enfeksiyon lehine:

• Sınırları düzgün, keskin
• Çevre dokudan iyi ayrışıyor

Malignite lehine:

• Sınırları belirsiz, düzensiz
• Çevre dokuya infiltrasyon hissi

SÜRE ve SEYIR

Enfeksiyon lehine:

• Akut başlangıç, kısa süre (günler-haftalar)
• Enfeksiyon tedavisiyle gerileme
• 4-6 hafta içinde küçülme beklenir

Malignite lehine:

• 6 hafta devam eden ve tedaviye yanıt vermeyen LAP

• Yavaş, ilerleyici büyüme
• Tedaviye rağmen küçülmeme veya büyümeye devam

EŞLİK EDEN BULGULAR

Enfeksiyon lehine:

• Ateş, kızarıklık, lokal ısı artışı, lenfanjit hattı
• Odak enfeksiyonu (farenjit, diş absesi, deri enfeksiyonu vb.)
• Lökositoz, CRP/ESR yüksekliği (her ikisinde de olabilir)

Malignite lehine:

• B semptomları: gece terlemesi, kilo kaybı (>%10), ateş (Pel-Ebstein ateşi Hodgkin'de)
• Hepatosplenomegali
• Pallor, peteşi, kanama (kemik iliği tutulumu)
• Yorgunluk, halsizlik