KCFT' nin değerlendirmesi
AST (Aspartat Aminotransferaz)
Yerleşim: Karaciğer, kalp, iskelet kası, böbrek, beyin... (yani spesifik değil)
Normalde düşük düzeyde bulunur.
Artışı: Hepatoselüler hasar (özellikle akut viral hepatit, toksik hepatit, iskemik hepatit), miyokard enfarktüsü, kas hasarı, hemoliz...
ALT’ye göre daha az karaciğer spesifik.
ALT (Alanin Aminotransferaz)
Yerleşim: En çok karaciğer hücrelerinde bulunur → karaciğer hasarı için en spesifik enzimdir.
Artışı: Hepatoselüler hasar (viral hepatit, ilaç/toksin, yağlı karaciğer, otoimmün hepatit).
- <1 → genellikle viral hepatit.
- 1-2 → siroz (her türlü etiyoloji)
- >2 → alkolik karaciğer hasarı
GGT (Gama Glutamil Transferaz)
Yerleşim: Karaciğer, safra yolları, pankreas, böbrek.
Artışı: Safra yolları obstrüksiyonu (kolestaz), alkol kullanımı, ilaç toksisitesi (antiepileptikler, rifampisin), pankreatit.
Önemli not: ALP yüksekliğinin kaynağını ayırt etmek için kullanılır:
- ALP ↑ + GGT ↑ → hepatobilier kaynak
- ALP ↑ + GGT normal → kemik kaynaklı
ALP (Alkalen Fosfataz)
Yerleşim: Karaciğer, safra yolları, kemik (osteoblast aktivitesi), plasenta.
Artışı:
Hepatobilier neden: Safra yolu tıkanıklığı, kolestatik hastalıklar.
Kemik nedenleri: Çocuklarda büyüme, Paget hastalığı, metastatik kemik hastalığı, hiperparatiroidi.
Gebelikte plasental ALP artışı da olabilir.
- AST & ALT ↑ → hepatoselüler hasar
- ALP & GGT ↑ → kolestaz / safra yolu hastalığı
- ALP ↑ tek başına → kemik kaynaklı olabilir (GGT yardımcı olur).