Toplum Kökenli Pnömoni 

 YENİDOĞAN (0–1 ay)

1. Grup B Streptokok (GBS / S. agalactiae)

• Gram pozitif kok (zincir)
• Erken başlangıç (ilk 7 gün): anneden vertikal geçiş, amniyotik sıvı aspirasyonu
• Geç başlangıç (7–28 gün): toplumdan/hastaneden kazanılır
• RDS ile karışır; akciğer grafisinde buzlu cam görünümü
• Sepsis + menenjit birlikteliği sık
• Tedavi: Ampisilin + Gentamisin (ampirik); kesinleşince Penisilin G

2. E. coli (ve diğer enterik gram negatifler)

• Gram negatif basil
• Anneden vertikal geçiş
• Sepsis tablosunda pnömoni
• Tedavi: Ampisilin + Gentamisin veya 3. kuşak sefalosporin (Sefotaksim)

3. Listeria monocytogenes

• Gram pozitif basil (kısa, pleomorfik)
• Soğukta ürer (peynir, şarküteri eti)
• Granülomatozis infantiseptika yapabilir
• Ampisiline duyarlı; sefalosporinlere dirençli!
• Tedavi: Ampisilin + Gentamisin

 1–3 AY (Afebrili Pnömoni Sendromu)

1. Chlamydia trachomatis

• Hücre içi zorunlu parazit (gram boyası boyanmaz)
• Anneden doğum kanalında geçiş → konjunktivit (ilk 2 haftada) sonra pnömoni (3–16. haftada)
• Ateşsiz pnömoni + "staccato" (kesik kesik) öksürük + eozinofili
• Akciğer grafisi: hiperinflasyon + bilateral interstisyel infiltrat
• Tedavi: Azitromisin 20 mg/kg/gün tek doz × 3 gün veya Eritromisin 14 gün

2. RSV (Respiratory Syncytial Virus)

• RNA virüsü, Paramyxovirus
• Bronşiyolit > pnömoni; 2 yaş altında en önemli viral ajan
• Ekspiratuar wheeze + hiperinflasyon
• Tedavi: Destekleyici (O₂, hidrasyon); ağır/riskli olguda ribavirin (nadir)

3. Bordetella pertussis (bu yaşta düşün!)

• Gram negatif kokobasil
• İnspiratuvar "whoop" + öksürük paroksizmleri + apne (bebekte whoop olmayabilir!)
• Lenfositoz belirgin
• Tedavi: Azitromisin 

 3 AY – 5 YAŞ (Okul Öncesi)

1. Virüsler (toplamda en sık grup!)

RSV, Parainfluenza, İnfluenza, Adenovirüs, Rinovirüs

• Bu yaşta viral etkenler bakteriyel etkenleri geçer
• Düşük ateş, rinit, wheeze eşlik edebilir
• Tedavi: Destekleyici; influenza için oseltamivir (ağır/riskli olguda)

2. Streptococcus pneumoniae (Pnömokok)

• Gram pozitif kok (çift — diplokoklar, lanset şekilli)
• Bakteriyel TKP'nin 1. sık nedeni tüm çocukluk çağında
• Lober konsolidasyon klasik; yüksek ateş, toksik görünüm
• Komplikasyon: ampiyem, pnömotosel, bakteriyemi
• Tedavi:
  • Ayaktan: Amoksisilin yüksek doz (80–90 mg/kg/gün)
  • Yatarak: Ampisilin IV veya Penisilin G
  • Dirençli/ağır: Seftriakson

3. Haemophilus influenzae tip b (Hib)

• Gram negatif kokobasil; kapsüllü
• Aşılama ile dramatik azaldı; aşısız çocuklarda hâlâ önemli
• Epiglottit + pnömoni birlikteliği
• Tedavi: Amoksisilin-klavulanat (ayaktan) veya Seftriakson (yatarak); beta-laktamaz üretiyorsa penisilin etkisiz

4. Staphylococcus aureus

• Gram pozitif kok (salkım)
• Bu yaşta ağır ve hızlı seyirli pnömoni
• Pnömotosel + ampiyem + pnömotoraks üçlüsü → S. aureus düşün!
• Tedavi:
• MSSA: Seftriakson veya Sefazolin veya SAM
• MRSA: Vankomisin veya Klindamisin veya TMP/SMX 

 5–15 YAŞ (Okul Çağı ve Adölesan)

1. Streptococcus pneumoniae

• Bu yaşta da bakteriyel etkenlerde ilk sıra
• Tedavi: Amoksisilin yüksek doz (ayaktan)

2. Mycoplasma pneumoniae 

• Hücre duvarı yok → Gram boyası boyanmaz, beta-laktamlar etkisiz!
• "Yürüyen pnömoni" (walking pneumonia): çocuk hasta gibi görünmez
• Kuru, inatçı öksürük + hafif ateş + halsizlik
• Radyoloji klinikten kötü görünür (bilateral interstisyel/retiküler)
• Soğuk aglutininler pozitif (anti-I IgM) — tanıyı destekler
• Komplikasyon: Stevens-Johnson, hemolitik anemi, miyokardit, ensefalit
• Tedavi: Azitromisin (ilk tercih çocukta) veya Klaritromisin; adölesanda Doksisiklin alternatif

3. Chlamydophila pneumoniae

• Hücre içi zorunlu parazit, gram boyanmaz
• Mycoplasma ile çok benzer klinik (atipik pnömoni)
• Farenjit + ses kısıklığı + pnömoni birlikteliği karakteristik
• Tedavi: Azitromisin veya Doksisiklin (>8 yaş)

4. Virüsler (İnfluenza öne çıkar)

• İnfluenza A&B, Adenovirüs
• Tedavi: Oseltamivir (influenza, ilk 48 saatte)